Opieka nad osobami z Alzheimerem i demencją starczą
Dla osoby z otępieniem starczym niezwykle ważna jest odpowiednia opieka rodziny i osób bliskich. Postępowanie wymaga jednak pewnego schematu, który ułatwi choremu poruszanie się w życiu codziennym:
- choremu trzeba zapewnić niezmienność środowiska i jak najbardziej stabilne warunki życia,
- dobrze jest stworzyć codzienny harmonogram dnia
- regularna obecność osób znajomych pomaga choremu w wykształceniu pewnej równowagi umysłowej,
- przy zaburzeniach pamięci dobrze jest opisać przedmioty, gdzie chory możne znaleźć swoje rzeczy,
- chory nie lubi pośpiechu i ponaglania,
- warto komunikować się z nim językiem prostym, nie używać skomplikowanych zdań,
- warto powtarzać komunikaty,
- choremu trzeba jak najdłużej pozwolić na samodzielność, nawet jeśli niektóre czynności wykonuje wolniej niż kiedyś,
- ważne jest regularne trenowanie pamięci, pomocne będą wyliczanki, zabawy słowne, wspólne czytanie gazet lub książek, rozwiązywanie krzyżówek,
- niezbędna dla chorego jest także codzienna porcja ruchu,
- zmysły chorego można pobudzać muzyką, ulubionymi daniami i zapachami.
Starcze otępienie, czyli demencja – pierwsze objawy choroby to zwykle osłabiona pamięć, apatia, osłabienie organizmu, brak zapału do pracy, niechęć do wykonywania jakichkolwiek czynności i złe samopoczucie. Im wcześniej uda się je zauważyć, tym łatwiej będzie zatrzymać rozwój choroby. Bliscy seniora najczęściej lekceważą problem, ponieważ uważają, że to tylko skutek starzenia się organizmu. Chory ze szczegółami pamięta, co wydarzyło się kilkanaście lat temu, ale nie wie, co działo się poprzedniego dnia. W podobny sposób może się zaczynać choroba Alzheimera. Granica między tymi schorzeniami jest niezwykle cienka, chociaż w chorobie Alzheimera występują też trudności z wymową słów.
W komunikacji w zaburzeniach wyrażania się pomaga nam zapewne znajomość seniora i jego historii życia. Zawsze musimy starać się zrozumieć chorego. Jeśli jest to niemożliwe trzeba dać mu odczuć, że jednak wiemy o co mu chodzi. Możemy w tym momencie zmienić tor rozmowy. W kontakcie z chorym potrzebna jest cierpliwość i czas. Pozwalajmy dokończyć choremu to, co chce nam przekazać. Ważne jest używanie przez nas mowy ciała i używanie zrozumiałych dla podopiecznego symboli. W walce z demencją ogromną rolę odgrywa aktywność intelektualna (np. rozwiązywanie krzyżówek, gra w scrabble, warcaby, chińczyka, wojnę oraz czytanie) i fizyczna – ćwiczymy razem, jak również dieta bogata w składniki mające korzystny wpływ na kondycję mózgu. Najważniejsze są tutaj witaminy D i E oraz nienasycone kwasy tłuszczowe (tłuste ryby morskie i tran).
Demencja starcza to schorzenie, które często się bagatelizuje i uznaje się ją za naturalny objaw starzenia organizmu. Nic bardziej mylnego, otępienie starcze, to choroba, która może rozwinąć się u seniora, ale wcale nie musi. Gdy jednak pojawi się, angażuje w opiekę całą rodzinę chorej osoby. Na całym świecie na demencję starczą cierpi około 36 milionów ludzi, szacuje się, że w 2030 roku będzie ich 66 milionów. Każdy chory z demencją wymaga opieki medycznej i rodzinnej, bo wraz z zaawansowaniem choroby traci możliwość samodzielnego życia.
Demencja wiąże się z pogarszającym się funkcjonowaniem mózgu, najczęstszym powodem otępienia starczego są choroby zwyrodnieniowe mózgu, a zwłaszcza choroba Alzheimera. Pod wpływem różnych czynników zwyrodnieniu ulega tkanka mózgowa i w konsekwencji tego dochodzi do zaniku komórek nerwowych. Badania mózgu przeprowadzone na osobach, które chorowały na Alzheimera pokazały u nich złogi uniemożliwiające wzajemne łączenie się komórek nerwowych. W wyniku tego komórki obumierały, a w mózgu powstawały ogniska, które blokowały transport substancji i informacji między neuronami.
DEMENCJA STARCZA
Degeneracja mózgu powoduje, że zaburzone zostają funkcje poznawcze. Najczęściej demencja starcza dotyka osób, które ukończyły 65. rok życia, choć bywają także przypadki otępienia wczesnego, które pojawia się u młodszych pacjentów (postęp takiej choroby jest zazwyczaj bardzo szybki).
Demencja pojawia się stopniowo, pierwszym takim sygnałem, że z mózgiem dzieje się coś niedobrego jest osłabienie pamięci. Początkowo pamięć jest wybiórcza, chory nie pamięta zdarzeń z dnia poprzedniego, za to przypomina sobie szczegóły z odległej historii. Niepokój powinno wzbudzić, gdy bliska starsza osoba nie pamięta tego, co było kilka godzin temu, gdy traci orientację w terenie i w domu.
Z czasem pojawiają się inne objawy demencji u seniorów:
- utrata pamięci,
- zmiany osobowości,
- wahania nastroju,
- apatia i złe samopoczucie,
- osłabienie organizmu,
- drażliwość a nawet agresja,
- problemy z codziennymi czynnościami,
- nierozpoznawanie bliskich,
- upośledzenie artykułowania słów lub ich rozumienia.
